Twee fases
| Fase | Wie | Doel |
|---|---|---|
| Diagnose en behandeling | Huisarts, fysiotherapeut, specialist | Vaststellen wat er is, pijn en functie verbeteren |
| Revalidatie | Fysiotherapeut, vaak samen met sporter | Basisfunctie en kracht herstellen |
| Terug naar prestatie | Trainer, in overleg met fysiotherapeut | Belastbaarheid opbouwen tot boven het oude niveau |
Een personal trainer stelt geen diagnose en behandelt niet. De rol van een trainer begint waar de behandeling afrondt, of loopt daar in overleg parallel aan.
Belasting en belastbaarheid
Een blessure ontstaat vaak wanneer de belasting hoger is dan wat een weefsel op dat moment aankan. Na een blessure is die belastbaarheid tijdelijk lager. Herstel betekent de belastbaarheid stap voor stap vergroten, met een belasting die net boven het huidige niveau ligt. Te weinig belasten is ook een risico: een pees of spier die niet belast wordt, wordt niet sterker.
Pijn als maat
Bij peesklachten wordt vaak een pijnmonitoringsmodel gebruikt. De kern:
- Pijn tijdens een oefening tot ongeveer 5 op een schaal van 10 is acceptabel.
- De pijn hoort binnen een dag weer op het niveau van voor de training te zijn.
- De ochtendstijfheid of pijn mag van week tot week niet toenemen.
Zijn die voorwaarden niet vervuld, dan gaat de belasting een stap terug. De exacte grenzen verschillen per blessure en worden bij voorkeur met de fysiotherapeut afgesproken.
Samenwerking
- Een verslag of overdracht van de fysiotherapeut: diagnose, wat wel en niet mag, welke oefeningen zijn gedaan.
- Duidelijke afspraken over signalen waarop de sporter terug moet naar de fysiotherapeut.
- Een trainer die bereid is contact te leggen met de behandelaar.
Opbouw na veelvoorkomende blessures
| Blessure | Aandachtspunten in training |
|---|---|
| Voorste kruisband, na operatie | Lange revalidatie van vaak negen maanden of meer; terugkeer naar sport op basis van tests, niet op tijd alleen |
| Enkelverstuiking | Balans en kuitkracht maanden doortrainen, ook na het verdwijnen van pijn |
| Achillespees- of knieschijfpeesklachten | Zware, langzame oefeningen, belasting geleidelijk opvoeren |
| Lage rugpijn | Bewegen en geleidelijk belasten; de meeste rugklachten verdwijnen binnen weken |
| Schouderklachten | Oefeningen boven het hoofd tijdelijk vervangen, schouderblad en rotatoren trainen |
Terug naar het oude niveau
Een veelgebruikte toets is het verschil tussen links en rechts. Kracht en sprongprestaties van het geblesseerde been binnen ongeveer 10 procent van het gezonde been gelden bij veel knieblessures als voorwaarde om terug te keren. Belangrijker nog: het oude niveau is niet het eindpunt. Het blessureverleden is de grootste voorspeller van een nieuwe blessure, en een belastbaarheid boven het oude niveau is de beste bescherming.
Een trainer kiezen
Voor deze fase is een trainer met aanvullende scholing of ervaring in revalidatietraining aan te raden, of een fysiotherapeut die ook reguliere training geeft.